Samobójstwa i próby samobójcze
„Samobójstwo to świadome i celowe pozbawienie siebie życia; rodzaj śmierci dobrowolnej”, czasami to „nie tyle pragnienie śmierci, co strach przed życiem” (Brunon Hołyst).
Depresyjne nastolatki – podobnie jak dorośli – stosunkowo często mają myśli i próby samobójcze. Samobójstwa stanowią – obok wypadków drogowych – podstawową przyczynę zgonów młodocianych. W Polsce w ostatnim dziesięcioleciu liczba samobójstw wśród młodzieży wzrosła o 30 proc. Na początku XXI wieku dzieci i młodzież podejmują próby samobójcze znacznie częściej niż w latach 90. ubiegłego wieku. Znacznie „skuteczniejsi” są chłopcy – dwukrotnie.
Z kolei samobójstwa rzekome, parasamobójstwa czyli podejmowanie różnego rodzaju aktów autodestrukcyjnych, które nie doprowadzają do śmierci, zdecydowanie częściej występują u dziewcząt. Wyniki badań pokazują, że na dziesięć osób grożących próbą samobójczą jedna osoba ją podejmuje, a jedna na dziesięć prób kończy się śmiercią. Samobójstwo dokonane z reguły ma swoją historię, jest procesem – rozpoczyna się od myśli rezygnacyjnych, potem przychodzą myśli samobójcze i snucie planów odebrania sobie życia, wreszcie pojawiają się groźby i próby samobójcze, mogące się zakończyć faktycznym samobójstwem.
Na większe prawdopodobieństwo samobójstwa w okresie rozwojowym znaczący wpływ mają m.in. takie czynniki, jak:
- płeć (po 17. roku życia częściej giną chłopcy),
- wiek (liczba samobójstw wzrasta z wiekiem),
- rasa (przeważa biała),
- miejsce zamieszkania i warunki (duże aglomeracje, niski standard życia),
- problemy szkolne (powtarzanie klas, niesprawiedliwe oceny, koniec roku szkolnego)
- patologie rodzinne (w tym depresja u rodziców i nadużywanie substancji psychoaktywnych, np. alkoholu).
- cechy osobowości jak agresywność i impulsywność , nadmierna impulsywność i perfekcjonizm, nieumiejętność radzenia sobie
Ponadto większość młodocianych po próbach samobójczych (około 90 proc.) używa substancji psychoaktywnych i cierpi na różne zaburzenia psychiczne, głównie o charakterze depresyjnym.
Traumatyczne wydarzenie w niedalekiej przeszłości
Próby samobójcze/ samobójstwa w rodzinie